Meydanda hər saniyənin həlledici ola biləcəyi futbol dünyasında texnologiya oyuna getdikcə daha çox nüfuz edir, onun görünüşünü və qavrayışını dəyişir. Bu texnoloji irəliləyiş hakim qərarlarının ədalətliliyi və dəqiqliyi ilə bağlı bir çox sual doğurur. Bu debatda səsi getdikcə daha çox əhəmiyyət kəsb edən oyunçulardan biri də klub və milli futbolda təsirli çıxışları ilə tanınan fransız hücumçu Randal Kolo Mouanidir. Onun VAR və müasir hakimliyə dair fikirləri oyunçuların özlərinin bu məsələlərə necə baxdıqlarına işıq sala bilər.
Kolo Muani həmişə fikrini söyləməkdən çəkinməyən oyunçu olub. Onun oyuna olan həvəsi onun incəliklərini dərindən dərk etməsi ilə birləşir ki, bu da onun şərhlərini xüsusilə dəyərli edir. Onun VAR və hakimlik anlayışı təkcə şəxsi təcrübəsini deyil, həm də futbol dünyasının müasir reallıqlarında futbolçuların ümumi əhval-ruhiyyəsini əks etdirir.
VAR (Video Assistant Referee) hakimlik qərarlarının keyfiyyətini artırmaq üçün peşəkar futbola daxil edilmişdir. Ancaq təcrübədən göründüyü kimi, onun həyata keçirilməsi mübahisəsiz deyildi. Kolo Muani, bir çox digər oyunçular kimi, əvvəlcə VAR-ı ümidlə qarşıladı. O, bu texnologiyanı matçların taleyinin daha ədalətli bölüşdürülməsi şansı, komandaya qələbə bahasına başa gələ biləcək səhvləri düzəltmək imkanı kimi görürdü. Lakin zaman keçdikcə Muaninin fikri dəyişdi. O, VAR-ın problemləri həll etmək əvəzinə, bəzən özünün yenilərinin mənbəyinə çevrildiyini görməyə başladı. Təkcə qərarın özü deyil, həm də onun qəbul olunma müddəti tez-tez müzakirə olunur. Oyunçular meydanda olarkən hakimlərin təkrarı nəzərdən keçirməsini gözləmək məcburiyyətində qalırlar ki, bu da gərginlik yaradır, hətta bəzən oyunun qavranılmasını təhrif edir. Kolo Muani qeyd edir ki, bu pauzalar matçın ritmini pozur və futbolçuların psixoloji durumuna təsir edə bilər. Muani həmçinin VAR-ın bütün komandalar üçün eyni işləmədiyindən şikayətlənir. O qeyd edir ki, bəzi hallarda VAR-dan istifadə etməklə verilən qərarlar qeyri-sabit və hətta özbaşına görünür. Məsələn, bir matçda təkrara baxıldıqdan sonra qərar ləğv edilə bilər, digərində isə oxşar vəziyyətlərə baxmayaraq, qüvvədə saxlanıla bilər. Bu, qeyri-müəyyənlik və ədalətsizlik hissi yaradır ki, Kolo Muaninin fikrincə, oyunçuların sistemə olan inamını sarsıdır.
Kolo Muani VAR-ın ümumilikdə hakimliyə necə təsir etdiyi sualını da qaldırır. O hesab edir ki, arbitrlər texnologiyaya güvənməklə öz qərarlarına inamını itirə bilərlər. Bu, onların meydanda daha az iddialı olmasına gətirib çıxara bilər ki, bu da öz növbəsində həm oyunçular, həm də tamaşaçılar üçün əlavə stress yaradır. O, vurğulayır ki, hakimlər öz hərəkətlərinə inamlı olmalı, yalnız texnologiyaya güvənməkdənsə, öz təcrübələrinə və intuisiyalarına əsaslanaraq qərar qəbul etməyi bacarmalıdırlar. Kolo Muaninin öz mülahizələrində vurğuladığı mühüm cəhət hakimləri VAR ilə işləmək üçün öyrətmək və hazırlamaq ehtiyacıdır. O qeyd edir ki, bütün hakimlər bu texnologiyadan istifadə etməkdə eyni səviyyədə bacarıqlara malik deyillər və bu, səhvlərə və anlaşılmazlıqlara səbəb ola bilər. Onun fikrincə, hakimlər üçün daha ciddi təlim proqramları yaradılmalıdır ki, onlar VAR-dan səmərəli istifadə etsinlər və çətin vəziyyətlərdə əsaslandırılmış qərarlar qəbul etsinlər. Beləliklə, Randal Kolo Muaninin VAR-a baxışı ümiddən məyusluğa doğru təkamül kimi xarakterizə edilə bilər. O, texnologiyanın potensiala malik olduğuna inanır, lakin onun tətbiqi daha düşünülmüş və ardıcıl olmalıdır. Əks halda, VAR ədalət alətinə çevrilə bilməz, əksinə oyunçular, komandalar və azarkeşlər üçün daha böyük məyusluq mənbəyinə çevrilə bilər.
Müasir futbol hakimliyi bir çox problemlərlə üzləşir və Kolo Muani yeni nəsil oyunçuların bir hissəsi kimi bu məsələləri səmimiyyət və anlayışla müzakirə edir. O, etiraf edir ki, hakimlər insandır və hər kəs kimi onlar da səhv edə bilərlər. Bununla belə, hakimlərə təzyiqin xeyli artdığı bir dövrdə bu səhvlərin oyunun gedişinə və komandaların əhval-ruhiyyəsinə necə təsir edə biləcəyini anlamaq lazımdır. Kolo Muani vurğulayır ki, hakimlər üçün ən böyük problemlərdən biri stress və gərginlik altında ani qərarlar vermək zərurətidir. Anları yavaş çəkilişdə izləyə bilən tamaşaçılardan fərqli olaraq, münsiflər öz instinktlərinə və təcrübələrinə arxalanmalıdırlar. Bu, onlardan təkcə yüksək ixtisas deyil, həm də psixoloji sabitlik tələb edir. Muani hesab edir ki, hakimlər xüsusilə böyük turnirlərdə və yüksək səviyyəli matçlarda təzyiqin öhdəsindən gəlmək üçün dəstək və təlim almalıdırlar. Bundan əlavə, Kolo Muani hakimlərə avtoritet kimi yanaşmaq məsələsinə toxunur. Futbolçuların və məşqçilərin emosiyalarının bəzən nəzarətdən çıxa bildiyi müasir futbolda hakimlərin meydanda öz ləyaqətini və nüfuzunu qoruyub saxlaması vacibdir. Muani hesab edir ki, hakimlər öz qərarlarında daha inamlı olmalı və oyunçuların təzyiqinə boyun əyməməlidirlər. Bunun üçün təkcə peşəkarlıq deyil, həm də qərarlarınızı izah etmək və oyunçularla dialoq saxlamaq üçün ünsiyyət qurmaq bacarığı tələb olunur.
Kolo Muani həmçinin arbitrlərə işlərində kömək edə biləcək texnologiyaya olan ehtiyaca diqqət çəkir. O, hesab edir ki, VAR-dan başqa texnologiyaların istifadəsi, məsələn, oyundan kənar vəziyyətin avtomatik aşkarlanması sistemləri və ya real vaxt rejimində oyun vəziyyətlərinin təhlili hakimliyin keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər. Bununla belə, o, vurğulayır ki, bu texnologiyalar insan elementini əvəz etməməli, tamamlamalıdır. Hakimlər meydanda mərkəzi fiqur olaraq qalmalıdırlar, texnologiya sadəcə onlara daha məlumatlı qərarlar qəbul etməyə kömək edən bir vasitədir. Kolo Muaninin əsaslandırmasında vurğuladığı mühüm məqam məhkəməyə hörmətin zəruriliyidir oyunçulardan, məşqçilərdən və azarkeşlərdən Yeisk korpusuna. O, hesab edir ki, oyunçular hakim qərarlarına daha hörmətlə yanaşsalar, bu, meydanda daha müsbət ab-hava yaradacaq və ümumilikdə futbol mədəniyyətinin səviyyəsini yüksəldəcək. Muani ümid edir ki, gələcəkdə oyunçular hakim qərarlarına reaksiyalarına daha diqqətli olacaqlar ki, bu da öz növbəsində oyunda daha sağlam və hörmətli atmosfer yaratmağa kömək edəcək. Randal Kolo Muaninin müasir hakimliyə baxışı beləliklə, futbol dünyasının üzləşdiyi çətinliklər və imkanların hərtərəfli başa düşülməsini təmin edir. Onun hakimlərə dəstək olmaq, onların nüfuzuna hörmət etmək və texnologiyadan istifadə etmək zərurəti ilə bağlı fikirləri futbolda hakimliyin daha da inkişafı və keyfiyyətinin yüksəldilməsi üçün əsas ola bilər. Bütün bu cəhətlər son nəticədə daha ədalətli və maraqlı, həm oyunçulara, həm də azarkeşlərə sevinc bəxş edən futbola gətirib çıxarmalıdır.
